HỆ THỐNG GIÁO DỤC NHẬT BẢN

 Đối với Việt Nam cũng như bạn bè quốc tế, hệ thống giáo dục Nhật Bản được biết đến không chỉ là một cường quốc kinh tế hùng mạnh mà còn là  quốc gia rất quý củ và đáng ngưỡng mộ. Ngay sau chiến tranh thế giới thứ 2, bên cạnh việc hồi phục kinh tế, chính phủ Nhật Bản đã bắt tay ngay vào cải cách nền giáo dục, chú trọng xây dựng một nền giáo dục hiện đại lấy hệ thống giáo dục của Mỹ làm kiểu mẫu.

Với chính sách “Không để một trẻ em nào trong gia đình và không để một gia đình nào trong cộng đồng không được giáo dục”, Nhật Bản xây dựng hệ thống giáo dục sơ lược như sau

Giáo dục bắt buộc

  • Tiểu học ( 6 năm)

  • Trung học cơ sở ( 3 năm)

Giáo dục không bắt buộc

  • Trung học phổ thông ( 3 năm)
  • Cao đẳng (2năm, có khoa học 3 năm)
  • Cao đẳng kỹ thuật ( Từ 5 đến 5,5 năm)
  • Đại học ngắn hạn ( 2 năm)
  • Đại học chính quy ( 4 năm)
  • Trường dạy nghề (1 năm trở lên)
  • Trường trung cấp ( 1 năm trở lên)

 

YOSAKOI xin giới thiệu với các bạn từng cấp bậc như sau

 

Bậc giáo dục bắt buộc ( Tiểu học và Trung học cơ sở)

   Triết lý giáo dục của Nhật là hướng đến giáo dục trẻ phát triển từ sớm nhất có thể trên mọi mặt trí tuệ, tình cảm, nhân cách, tinh thần, thái độ, tài năng… Nhật Bản cũng đặt mục tiêu về tỉ lệ người biết chữ là 100%. Chính vì thế, bậc giáo dục Tiểu học và Trung học cơ sở ở Nhật luôn được coi trọng.

- Đối với những gia đình có con em mang quốc tịch Nhật Bản khi đủ tuổi vào học Tiểu học sẽ nhận được thông báo từ chính quyền quản lý nơi địa phương sinh sống và tiến hành các thủ tục cần thiết như khám sức khỏe, chuẩn bị giấy tờ…để nhập học.

Đối với trẻ em Nhật Bản, 9 năm Tiểu học và THCS là bậc giáo dục bắt buộc.

- Đối với người nước ngoài sinh sống ở Nhật Bản nhưng không mang quốc tịch Nhật thì đây vì không phải là giáo dục Nhật Bản nên sẽ có một số điểm khác biệt. Họ vẫn nhận được thông báo nhưng mang ý nghĩa nhắc nhở là con em họ đã đến tuổi đi học, và họ có muốn cho con em mình đi học không. Nếu người nước ngoài muốn cho con họ đi học ở những trường quốc lập thì phải có đơn nhập học, đồng thời tiến hành các thủ tục đăng kí như là giấy chứng nhận đăng kí của người nước ngoài (của con em mình), giấy thông báo nhập học và mang đến trụ sở hành chính của địa phương sở tại. Nếu theo học tại trường tỉnh lập thì sẽ không mất học phí nhưng sẽ mất tiền ăn.

 hệ thống giáo dục của nhật

 

Bậc giáo dục không bắt buộc ( Trung học phổ thông, cao đẳng, đại học….)

 

    Sau khi tốt nghiệp THCS, học sinh Nhật có thể học tiếp lên THPT hoặc các Trường THPT chuyên nghiệp ( trường nghề) nhưng phải đăng kí thi tuyển.

Giáo dục Nhật Bản có sự cạnh tranh rất lớn, đặc biệt là ở các kì thi vào các trường THPT công lập và Đại học danh tiếng.

 

Cơ hội học tập tại Nhật cho du học sinh

Đối với du học sinh ở Nhật, quá trình học tập của bạn sẽ chia làm 2 giai đoạn.

- Giai đoạn 1: bạn học tiếng Nhật ở các trường Nhật ngữ từ 1 năm đến 2 năm. Hoặc sẽ học tập tại các trường THPT, trường dự bị cao đẳng, đại học từ 1-3 năm.

- Giai đoạn 2: bạn theo học các bậc học Trung cấp (2 năm), Cao đẳng (3 năm), Đại học (4 – 5 năm), Cao học (2 năm)…v.v…Bạn có thể chọn bất cứ chuyên ngành nào mà bạn yêu thích. Nhưng với các trường có yêu cầu thi tuyển thì bạn vượt qua kì thi đó mới được phép theo học.

YOSAKOI xin giới thiệu chi tiết từng giai đoạn để các bạn có định hướng rõ hơn.

Giai đoạn 1

trường Nhật ngữ trên đất nước Nhật Bản dành cho du học sinh.

Khi sang Nhật du học, hầu hết các bạn đều có chứng chỉ JLPT N4 hoặc N5. Tuy nhiên, để hòa nhập vào cộng đồng Nhật Bản và chuẩn bị cho kì thi vào đại học thì khả năng tiếng Nhật cần nâng cao hơn nữa. Đó chính là lí do để các bạn du học sinh theo học ở các trường Nhật ngữ trong giai đoạn này.

Để chọn được trường phù hợp, YOSAKOI khuyên bạn nên dựa vào các tiêu chí sau:

- Bạn sống ở đâu? Bạn muốn tìm trường ở khu vực gần hay xa?

- Bạn muốn học tập trong môi trường có cộng đồng người Việt đông hay không?

- Chất lượng và thời gian đào tạo của trường?

- Học phí và các chi phí cần chi trả khi theo học?

- Yêu cầu và nội quy của trường với việc làm thêm, thời gian làm thêm của học sinh sinh viên như thế nào?

 Sau khi đã vạch ra các tiêu chí của bản thân, các bạn có thể vào trang web sau để tra cứu thông tin về các trường Nhật ngữ, trường nghề trên đất nước Nhật.

Bạn cũng có thể vào trang web dưới đây để có thể xem thông tin bằng tiếng Anh, hoặc tiếng Trung trong trường hợp tiếng Nhật của bạn chưa tốt lắm.

 Chúng tôi xin được gợi ý cho các bạn một số trường Nhật ngữ đào tạo chất lượng để các bạn tiện tra cứu

 

 Về học phí, tùy thuộc vào thời gian đào tạo, chất lượng đào tạo, vị trí…mà mỗi trường Nhật ngữ đưa ra cho người học 1 mức học phí khác nhau. YOSAKOI xin đưa ra bảng tổng kết mang tính trung bình cho các bạn .

 

 Bên cạnh đó, du học sinh có điều kiện cũng có thể theo học ở các trường THPT, trường dự bị để trau dồi kiến thức thi vào ĐH. Có các  khóa học THPT mà du học sinh có thể theo học sau:

Khóa học THPT 3,5 năm

- Đối tượng: du học sinh mới tốt nghiệp THCS hoặc đang học lớp 10,11 ( học vượt cấp).

- Quá trình: học tiếng Nhật 6 tháng, học tiếng Anh, học kiến thức cơ bản và nâng cao với học sinh Nhật thi tốt nghiệp và nhận bằng .

Khóa học THPT 3 năm

- Nhập học vào tháng 4. Dành cho đối tượng như khóa 3,5 năm.

Khóa học THPT 1,5 năm

- Đối tượng. Du học sinh đã học hết lớp 11 muốn học lớp 12 ở Nhật. Trình độ tiếng Nhật tối thiểu N4.

- Nhập học vào tháng 10 hàng năm, kết thúc vào tháng 3 năm sau nữa.

- Khóa học bổ sung thêm kiến thức tiếng Nhật và các môn chuyên môn mà Việt Nam không có.

Khóa học THPT 1 năm

- Quá trình và đối tượng tương tự khóa 1 năm. Tuy nhiên, du học sinh cần đạt trình độ tối thiếu N3.

- Nhập học tháng 4 hàng năm, kết thúc vào tháng 3 năm sau.

Khóa học dự bị ĐH 1 năm

- Dành cho du học sinh đã tốt nghiệp THPT, dưới 20 tuổi.

- Nhập học vào tháng 4 kết thúc vào tháng 3 năm sau.

Khóa học dự bị ĐH 1,5 năm

- Nhập học vào tháng 10, kết thúc vào tháng 3 năm sau nữa

è Sau khi hoàn thành mỗi khóa học, học viên sẽ được trao bằng tốt nghiệp. Tức là học viên hoàn toàn đủ điều kiện đăng kí dự thi vào các trường đai học quốc lập tại nhật, công lập hoặc tuyển cử thẳng vào các trường tư lập nếu không yêu cầu dự thi.

 

Giai đoạn 2

 Sau khi học ở các trường tiếng, hầu hết các bạn du học sinh đều có  thắc mắc là có thể học lên Đại học không, và điều kiện cũng như chi phí để theo học là gì. YOSAKOI xin giải đáp với các bạn cụ thể như sau

* Sau khi học xong các trường tiếng, các bạn hoàn toàn có thể theo học ở các trường đại học, kể cả dân lập và công lập. Tuy nhiên, du học sinh bắt buộc phải trải qua 2 kì thi là kì thi du học Nhật Bản EJU ( kì thi RYU) và kì thi xét tuyển riêng của từng trường. Kết quả EJU dùng để đánh giá học lực cơ bản và năng lực nhật ngữ của thí sinh. Đây cũng là 1 tiêu chí quan trọng được hầu hết các trường đại học ở Nhật sử dụng. Nếu đạt thành tích đáp ứng đủ điều kiện trong kì thi EJU này, bạn sẽ nhận được học bổng JASSO ( do tổ chức hỗ trợ học sinh, sinh viên ở Nhật cấp). Kì thi được tổ chức 2 lần 1 năm vào tháng 6 và tháng 11, hạn nộp hồ sơ là trước kì thi 4 tháng, và nhận kết quả thi là sau kì thi 1 tháng.

Về kỳ thi EJU mời các bạn tham khảo tại đây

Theo đó, điểm tiếng Nhật chiếm 50% tổng số điểm của bài thi, vì vậy, khả năng Nhật ngữ của bạn phải được trau dồi thật chắc chắn là nền tảng đầu tiên. Cách đơn giản để ôn luyện tiếng Nhậtluyện thi JLPT ( YOSAKOI đã có bài viết hướng dẫn các bạn luyện thi JLPT hiệu quả). Thêm vào đó, kì thi RYU chú trọng vào khả năng nghe và đọc hiểu nhanh để lấy thông tin của bạn. Vì vậy, bạn nên ưu tiên 2 kĩ năng này. Các bạn có thể luyện 2 kĩ năng này qua bộ tuyển tập đề thi Examination for Japanese University Admissions for International Students do Jasso phát hành. Bao gồm các bài luyện thi Tiếng Nhật và các môn chuyên ngành khác.

 

Đối với các môn chuyên ngành như Toán, Lý, Hóa, Tổng hợp… Về mặt kiến thức, yêu cầu thí sinh nắm vững kiến thức môn học như ở Việt Nam và hiểu đề bài Tiếng Nhật. Ngoài ra, bạn cũng có thể đăng kí thi các môn này bằng tiếng Anh khi nộp hồ sơ dự thi.

* Sau kì thi RYU sẽ là kì thi vào đại học. Không phân biệt trường công lập hay dân lập, muốn vào đại học ở Nhật, bạn đều phải vượt qua kì thi này, mỗi trường sẽ có những kì thi riêng cho du học sinh, và thường thì là thi phỏng vấn. Nhưng câu hỏi này sẽ dùng để đanh giá khả năng tiếng Nhật và kiến thức hiểu biết về các môn khoa học- xã hội của bạn. Tuy nhiên, nhiều trường chỉ yêu cầu bạn nộp hồ sơ để xét tuyển. Với trường hợp này, bạn cần chuẩn bị hồ sỡ rất kĩ lưỡng và cẩn thận, đầy đủ giấy tờ, bằng cấp yêu cầu, kèm theo sẽ là bản thể hiện lí do du học và lí do chọn trường của bản thân. Một số trường chất lượng cao sẽ yêu cầu bạn trải qua một kì thi viết với trình độ tương đương với học sinh Nhật Bản.

Kết quả kì thi RYU và kì thi đại học sẽ là tiêu chuẩn để bạn có thể dành được cơ hội vào đại học ở Nhật hay không. Nhìn chung, đại học ở Nhật chia làm 3 loại cơ bản, trường quốc lập, trường công lậptrường tư lập. Trong tổng số 775 trường hiện nay thì số lượng các trường của 3 nhóm lần lượt là 86-86-603. Các trường tư lập thì thường sẽ có yêu cầu thấp hơn 2 nhóm trường còn lại.

* Về học phí: Hiện này, Nhật Bản đang có chính sách mở cửa cho du học sinh nước ngoài để khắc phục tình trạng khan hiếm nhân lực trẻ tại quốc gia này. Đối với các bạn nhận được học bổng thì học phí khi theo học tại các trường đại học công lập sẽ được miễn trong khoảng từ 50% -100%. Nhìn chung, học phí các trường đại học ở Nhật được phân chia như sau

1. Các trường đại học quốc lập có mức học phí bình quân khoảng: 4.500 USD/năm

2. Trường công lập mức học phí bình quân khoảng: 5.000 USD/năm,

3. Trường dân lập dao động từ 9.000-35.000 USD/năm (tuỳ ngành). Hệ cao đẳng thấp hơn khoảng 30-40%.

Lưu ý. Học phí đây là bao gồm Tiền nhập học, học phí, phí sử dụng trang thiết bị và các phí phát sinh khác.

Cách tra học phí các trường đại học.

- Với trang web tiếng Nhật.

B1. Bạn truy cập vào trang web chính thức của trường.

B2. Click vào mục 入学案内.

B3. Tìm đến nội dung入学料・授業料.

- Với trang web tiếng Anh.

B1. Bạn truy cập vào trang web chính thức của trường.

B2. Nhấn vào mục: Admissions and Programs.

B3.  Tìm đến nội dung Admissions Process.

B4. Tìm tên từng khoa muốn học và nhấn tiếp vào Admission information để xem học phí.

* Khi theo học tại các trường Đại học, cao đẳng ở Nhật, tùy vào đam mê và khả năng, các bạn có thể lựa chọn 1 khoa chuyên ngành để theo học như: Luật, thương mại, kinh tế, y khoa, nha khoa, thần học, nghệ thuật, sức khỏe cộng đồng, nông nghiệp, thú y…..

Hồ sơ đăng kí dự tuyển ĐH

Mỗi trường có thể có những yêu cầu riêng về hồ sơ đăng kí thi tuyển. Tuy nhiên, nhìn chung, bộ hồ sơ của du học sinh khi muốn đăng kí thi vào bất kì trường ĐH nào của Nhật gồm có:

1. Đơn xin học ( theo mẫu)

2. Sơ yếu lí lịch.

3. Bằng tốt nghiệp THPT ( hoặc giấy tốt nghiệp THPT tạm thời).

4. Bảng điểm THPT.

5. Thư tiến cử của hiệu trưởng hoặc giáo viên trường đó.

6. Giấy khám sức khỏe.

7. Giấy chứng nhận ngoại kiểu.

8. Ảnh.

9. Giấy tờ có liên quan của người bảo lãnh.

 

Trên đây là những hiểu biết của YOSAKOI về nền giáo dục Nhật Bản cũng như những chế độ giáo dục và du học sinh được tham gia. YOSAKOI hi vọng sẽ giúp ích cho các bạn trong việc chọn trường, biến ước mơ học tập và sinh sống trên đất nước Nhật Bản của bạn thành hiện thực!